W tym wydaniu

W następnym

  • Kapitan Żbik - James Bond PRL-u
  • Białołęckie pogotowie
  • Wspomnienie o Jarosławie Kukulskim

 

www.gazetaecho.pl www.gazetaecho.pl Forum Aveciarze

Polecamy

Aveciarz w Dobrych Pomyslach

 

fot. Jan Pełczyński



Tajemnice cmentarza tarchomińskiego

Paulina Garlej

Historia cmentarza przy ul. Mehoffera sięga przełomu XVIII i XIX wieku. „Rotacja” nieboszczyków była duża, już w zapisach z połowy XIX wskazywano na jego przepełnienie. To jedna z niewielu nekropolii, która zachowała swój pierwotny układ – groby ustawione są bardzo ścisło, w różnych kierunkach. Najstarsze zachowane nagrobki pochodzą z II połowy XIX wieku, leży tutaj m.in. założyciel winnic, od których nazwę wzięła Winnica, Włoch Józef Labey, zmarły w 1856 roku. Jego grób łatwo rozpoznać po kamiennych winoroślach.

PANI BERNASIA

W centrum cmentarza stoi kaplica pw. św. Marii Magdaleny z charakterystyczną sygnaturką na szczycie, zbudowana tuż po 1830 roku. Na co dzień zamknięta, ożywa 1 i 2 XI. W jej wnętrzu ozdobionym drewnianym ołtarzem spotykamy się z osiemdziesięcioparoletnią panią Bernasią Sadecką (na zdj. 1), która o cmentarzu wie dosłownie wszystko. Jej rodzice, Wincenty i Katarzyna Woźniakowie , od lat 30. XX wieku byli kościelnymi w Płudach i Tarchominie i opiekowali się cmentarzem. Po śmierci rodziców tę funkcje przejęła sama pani Bernasia ze swoim mężem Wojciechem. Trudno uwierzyć, że to właśnie w tej kaplicy za okupacji przez pewien czas mieszkali ojciec i brat pani Bernasi. Ukrywali się przed Niemcami.

NOC W GROBIE

Nieopodal kaplicy na skrzyżowaniu głównych alei, znajduje się okazały grobowiec rodziny Wiśniewskich (zdj. 2). Pod ciężką kamienną płytą kryje się ogromna pieczara na 12 trumien. W końcu 1944 roku, kiedy do Płud wkraczał front, kilka dni i nocy w tym grobie spędziła rodzina Woźniaków! Tata pani Bernasi odsunął trochę ciężką płytę, aby żona z szóstką dzieci mogła schronić się przed bombardowaniami. Wejście do kryjówki zamaskowano dużym wieńcem. Pani Zosia Gromek, siostra Bernasi pamięta, że z powodu braku miejsca stołem w podziemnym mieszkaniu było wieko jednej z trumien… Bali się? – Owszem, ale na pewno nie zmarłych. Pierwszej nocy do Woźniaków do grobu „wpadła” jeszcze śliczna dziewczyna, uciekająca przed hitlerowcami.

Luterański kościół

Mało kto wie, że część cmentarza znajdująca się na skarpie pomiędzy główną aleją a ulicą Majolikową do 1945 roku pokryta była nagrobkami Niemców – to dawne nekropolie luterańska i kolonistów niemieckich ze Świdrów. Pomiędzy mogiłami przed wojną stał drewniany budynek małego zboru protestanckiego. Do dzisiaj zachowało się jedynie pięć starych nagrobków niemieckich (zdj. 4). Łatwo je znaleźć: znajdują się na wysokiej skarpie za kwaterą z grobami zakonnic z Białołęki, wśród których ustawiono charakterystyczną figurę Matki Bożej.

W środkowej części cmentarza, za kaplicą, wzrok przykuwa nietypowy nagrobek. Nad niedużą mogiłą stoi kamienna rzeźba kobiety średniego wzrostu. Wygląda jak żywa. Lekko pochylona, pogrążona w zadumie nad życiem. Wygląda młodo. Napis na cokole informuje, że leży tutaj „Krycha”, zmarła w 1937 roku. Pani Bernasia wspomina, że razem z innymi dziećmi bardzo bała się tego miejsca. Rzeczywiście, kamienna Krycha wygląda jak żywa. Można się przestraszyć, zwłaszcza o zmroku. Krycha zmarła młodo, kochała śpiew i życie... Pani Zosia wspomina, że mąż Krychy jeszcze przed wojną przychodził na cmentarz z patefonem i przy grobie ukochanej urządzał małe pikniki z muzyką i jedzeniem.

WIŚLANA TRAGEDIA

Nieopodal głównej bramy cmentarza znajduje się potrójny grób młodych dziewcząt. Zginęły w 1943 roku. To koleżanki pani Zosi, które utonęły w Wiśle. Podobno podczas kąpieli żartowały z rybaków, wzywając ich na pomoc. Kiedy kilka chwil później zaczęły topić się naprawdę, nikt nie pospieszył im na ratunek… Memento Mori!

LAPIDARIUM

Wiele dawnych grobów niszczeje. Niektóre, z pięknymi, wartościowymi nagrobkami, mające znaczenie dla białołęckiej historii i tożsamości, toną w śmieciach. Co roku kolejne stare nagrobki znikają bezpowrotnie. Nic dziwnego, podobnie jak w XIX wieku mamy deficyt miejsc pochówka. Może warto by zrobić lapidarium ze starych cmentarnych płyt?

Paulina Garlej

Dodane przez Rajesh
14:37 02.10.2015
Witam,Mariolko, nie musimy się zgzadać w opiniach, bo rzeczywiście byłoby nudno gdybyśmy wszyscy mieli ten sam gust ale jeżeli facet(tj. ja ;p ) nie widzi tego sexu na zdjęciu halloween to wątpie aby tam był. Mi się to zdjęcie akurat nie podoba. Blada twarz nie zrobi z nikogo od razu czarownicy.Mi się bardziej podoba zdjęcie na samym dole ten wzrok wręcz onieśmiela. Zaś koszulka z jolly-roger queen jest zarąbista ;)Natalio, ja wiem że Twoje zamiłowanie do stylu rockowego jest duże, jak i do ćwiekf3w. Ale ta czapka to przesada! Za prędko na taką rewolucję, no i nie pasuje do Twoich oczu :PPozdrawiam serdecznie,Tomekp.s Fajnie że mogę pokrytykować sobie trochę bo nawet trochę mi tego brakowało :D
Dodane przez Kunjeethu
23:04 08.10.2015
MrFlutterPieMarch 26, 2012I quit 5 years ago and I still have a old partial kit linayg around. I kept all my knives only I use them for my hobbies instead of self destruction. I still have my old blood rag and it\'s a sorry sight but for some reason I can\'t part with it. I still have old bandages and alcohol wipes etc but again I can\'t get rid of them.? I still look in my old box were I keep all of this but I no longer use it. I formed quite an attachment with my blades and could get rid of them even after 5 years.
Dodane przez Amal
18:13 09.10.2015
TekaMaeMarch 29, 2012I like to keep them In case of emergency if I have nowerhe else to turn. Then after several months of not cutting I think, Why do I need these? The wal-mart is 24/7 I can get them anytime day or night if I\'m desperate. It would put time between urge and action. so I throw them all away. Right now I haven\'t cut since November and have no blades and the faithful wal mart is open 24/7 just in case of emergency. I get the blades, but don\'t? cut normally due to distraction. http://rjigokw.com [url=http://lhyksrnzx.com]lhyksrnzx[/url] [link=http://kjlcff.com]kjlcff[/link]
Dodane przez Ricky
00:48 10.10.2015
I could watch Sc\'nidlerhs List and still be happy after reading this.
Dodane przez Hamzah
01:02 12.10.2015
what they intend to do with this USB port, but I think it seems flriay obvious what their plans are for it. You may not want to invest the money in a feature that is not yet supported, however. I do think it\'s a bit cheap to charge $30 more for a feature that should have been standard on all versions, but it is what it is.In the end, if you love movies and like to save money, you will not be disappointed with the Roku. You will never have to visit a rental store or buy a pay-per-view rental ever again! And you may even save a nice chunk of change from canceling some channels that will now become obsolete with your new toy. If you are at all on the fence, rest assured that you will get your money\'s worth from this device. It\'s worth every penny. http://flsetbi.com [url=http://vegkabkmkko.com]vegkabkmkko[/url] [link=http://avlvcyyjhre.com]avlvcyyjhre[/link]
Nick:

Wpisz komentarz:


- Wpisz liczbę z obrazka 99

Strona główna | Aktualny numer | Archiwum | Zgłoś temat | Redakcja | Kontakt .